Biri bizi dinliyor!
1500 ila 6 bin lira arasında satılan bu ürünler, özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması açısından soru işaretleri yaratıyor. Bazı satış sitelerinde uzaktan dinleme ve izleme özellikleri açıkça belirtiliyor. Örneğin KTOOLS’un “ICON SMART WATCH SW1455H” modelinin satış sayfasında “uzaktan dinleme”, “uzaktan izleme” ve “uzaktan kapama” özelliklerinin bulunduğu belirtiliyor. Ürün 3 bin 904 liraya satılıyor.
Rıza şart
Bilişim Hukuku Derneği Başkanı ve Avukat Kürşat Ergün, bu tür özelliklerin kullanımında “açık rıza” vurgusu yaptı. Ergün, “Türk hukukuna göre kişi, hangi verisinin ne amaçla işlendiğini bilmeli ve gerekli durumlarda buna açık rıza vermelidir. Bir saat üzerinden uzaktan dinleme yapılacaksa bunun kullanıcıya açık ve anlaşılır biçimde bildirilmesi gerekir. Kişinin bilgisi ve rızası dışında bir dinleme söz konusuysa hukuka aykırıdır” dedi. Cihazı üreten veya satışa sunan şirket ile saati kullanan kişinin sorumluluklarının farklı olduğunu vurgulayan Ergün, “Şirket, kullanıcıya gerekli bilgilendirmeyi yapmıyorsa, verilerin nasıl işlendiğini açıklamıyorsa veya güvenlik tedbirlerini almıyorsa KVKK kapsamında sorumluluğu gündeme gelebilir. Kişi, saati kullanarak başka bir insanı onun bilgisi ve rızası dışında dinliyorsa, bu kez dinlemeyi gerçekleştiren kişinin sorumluluğu değerlendirilir” ifadelerini kullandı.
Dikkat, cezası var
Ergün, satış sırasında “uzaktan dinleme” özelliğini açıkça belirtmenin yeterli olmadığına dikkat çekerek, saat sahibinin cihazdaki dinleme özelliğini kullanmasına izin vermesinin, çevresindeki kişilerin de otomatik olarak dinlenmesine rıza verdiği anlamına gelmediğini vurguladı. Ergün, “Ortamdaki kişinin bilgisi ve rızası yoksa konuşmalarının dinlenmesi veya kaydedilmesi halinde dinlemeyi yapan kişinin ceza hukuku bakımından sorumluluğu gündeme gelebilir” diye konuştu. Hukuka aykırı veri işlenmesi halinde KVKK kapsamında idari yaptırımların yanı sıra, olayın niteliğine göre TCK’nın 133, 134 ve 135. maddeleri kapsamında hapis cezalarının da gündeme gelebileceğini belirten Ergün, çocuklara yönelik saatlerde ise daha dikkatli olunması gerektiğini söyledi. Ergün, “Çocuk saati olması, çevredekilerin sınırsız biçimde dinlenebileceği anlamına gelmez” dedi.