Zeytinle gelen temizlik: Mikroplastiklere karşı yeni nesil filtre
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nde (ÇOMÜ) çamaşır makinesi atıklarını yüzde 99 oranında arıtan çok katmanlı filtre geliştirildi.
Yükseköğretim Kurulu, üniversitelerde üretilen bilginin toplumsal faydaya dönüştürülmesini önceleyen bilim iletişimi anlayışı çerçevesinde, ÇOMÜ Kimya Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Filiz Uğur Nigiz yürütücülüğünde önemli bir projeye imza atıldı.
Çamaşır makinelerinden kaynaklanan mikroplastik, deterjan ve diğer kimyasal kirleticileri ev ortamında arıtabilen çok katmanlı filtre prototipi geliştirildi. Sistem, geri dönüştürülmüş atıklar ve biyokömür kullanılarak üretildi.
ÇOMÜ’lü bilim insanları, ev tipi çamaşır makinelerinden her yıkamada atık suya karışan nanofiber, boyar maddeler, yüzey aktif kimyasallar ve yağlı bileşenlerin kaynağında arıtılmasına yönelik yerli bir filtre teknolojisi geliştirdi. Filtrenin çamaşır makinelerine entegre edilmesiyle, mikroplastik ve kimyasal kirliliğin çevreye ulaşması önlenecek.
Filtre sisteminde kullanılan biyokömür katmanları, Çanakkale’deki zeytin ağaçlarının mevsimsel olarak budanan dallarından elde edilen biyokütleden üretildi. Polimer katmanlar ise geri dönüştürülmüş atık malzemelerden hazırlandı. Yerli imkanlarla geliştirilen filtre, atıkların yeniden değerlendirilmesini sağlayarak sürdürülebilir üretim anlayışına katkı sunuyor.
Proje, yerli ve sürdürülebilir malzemelerle geliştirilen çevre teknolojilerinin yaygınlaştırılmasına ve Türkiye’nin su arıtma teknolojileri alanındaki bilimsel kapasitesinin güçlendirilmesine hizmet ediyor.
Proje yürütücüsü Doç. Dr. Nigiz, filtrenin tüm katmanlarının tamamen yerli üretimle hazırlandığını vurguladı. Nigiz, prototipin test sonuçlarını aktararak, boyar maddelerden nitrat, sülfat, fosfat ve yağa kadar yüzde 99’un üzerinde giderim sağlandığını belirtti. Doç. Dr. Nigiz, ayrıca geliştirilen prototipin tescil ve patent sürecine alındığını ifade etti.
Projede görev alan yüksek lisans ve doktora öğrencileri, çalışmanın yürütülmesine katkı sağladı. Projede yer alan ÇOMÜ yüksek lisans öğrencisi Elif Çolak, Türkiye’nin bu alanda büyük ölçüde ithal ürünlere bağımlı olduğunu ve maliyetlerin yüksek seyrettiğini ifade etti. Çolak, yürütülen çalışmaların temel hedeflerinden birinin dışa bağımlılığı azaltma ve yüksek katma değerli yerli bir teknoloji geliştirmek olduğunu vurguladı.
